با توجه به گسترش شبکه اینترنت و وابستگی شدید افراد و شرکت های بزرگ و کوچک به شبکههای داخل سازمانی، داشتن یک شبکه کارآمد یکی از اصلیترین نیازهای هر شرکت یا سازمان محسوب میشود. شبکههای دیتا به کسبوکارها امکان مدیریت بهتر منابع سخت افزاری و نرم افزاری را میدهند. در این بخش به معرفی ساختار یک شبکه دیتا می پردازیم و با اجزای کلیدی آن آشنا خواهیم شد . تجهیزات شبکه به دو بخش تقسیم میشوند: تجهیزات اکتیو و تجهیزات پسیو . در ادامه، به بررسی این دو دسته از تجهیزات و زیرمجموعههای آنها میپردازیم تا شما بتوانید بهترین تصمیم را برای شبکه خود در هنگام خرید تجهیزات شبکه بگیرید.
تجهیزات پسیو شبکه :
تجهیزات پسیو شبکه به تجهیزاتی گفته میشوند که در فرآیند انتقال داده ها هیچگونه پردازشی انجام نمیدهند و فقط به عنوان واسطه برای انتقال سیگنالها عمل میکنند. به زبان خیلی ساده تر ، تجهیزات پسیو شبکه تجهیزاتی هستند که برای کار کردن نیاز به برق ندارند . این تجهیزات بخش زیربنایی شبکه را تشکیل میدهند و بدون آنها، هیچ ارتباطی بین تجهیزات اکتیو مانند کامپیوتر ها و سرور ها برقرار نمیشوند.

زیرمجموعههای تجهیزات پسیو شبکه
کابل شبکه :
کابلهای شبکه یکی از مهمترین اجزای پسیو شبکه هستند که وظیفه انتقال دادهها بین دستگاهها را بر عهده دارند. کابلها در انواع مختلفی مانند Cat5e، Cat6 و Cat7 موجود هستند که هر کدام دارای سرعت و پهنای باند خاصی هستند و بسته به نوع و محل استفاده در کابل کشی ها ، باید کابل شبکه مناسب انتخاب کنید . در حال حاضر کابل های کت 6 محبوبت ترین کابل های شبکه بازار جهانی هستند . معروف ترین برند های بازار جهانی ، لگرند و نگزنس و بلدن و اشنایدر می باشند .
پچ پنل شبکه :
پچ پنل وسیله ای است که برای مدیریت و سازماندهی کابلهای شبکه استفاده میشود. یک سر تمامی کابل کشی های شبکه در داخل رک شبکه به این قطعه پانچ می شوند . این وسیله به شما امکان میدهد کابلها را به صورت مرتب و منظم متصل کنید و به راحتی تغییرات یا تعمیرات را در صورت لزوم انجام دهید.
پچ کورد شبکه :
پچ کوردها کابلهای کوتاه دو سر سوکتی هستند که برای اتصال دستگاههای مختلف مانند سوئیچ و روتر به پچ پنل یا کامپیوترها به سوئیچ در داخل رک شبکه استفاده میشوند. این کابلها معمولاً در اندازههای مختلف و با کیفیت مختلف عرضه میشوند. معروف ترین مارک های تولید کننده پچ کورد های شبکه ، لگراند و نگزنس هستند .
رک شبکه :
رکها برای نگهداری و محافظت از تجهیزات شبکه استفاده میشوند. این کابینت های فلزی در اندازهها و انواع مختلف (دیواری و ایستاده ) با با کاردبرد های ایندور و اوتدور ( داخل ساختمان یا خارج از ساختمان ) طراحی شدهاند و کمک میکنند تجهیزات شما از آسیبهای فیزیکی و از دسترسی های غیر مجاز افراد در امان بمانند.
تجهیزات اکتیو شبکه :
تجهیزات اکتیو شبکه تجهیزاتی هستند که پردازش اطلاعات و ارسال بسته های شبکه را عهده دارند. این تجهیزات انرژی برق مصرف میکنند. راحترین روش تشخیص تجهیزات اکتیو و پسیو شبکه ، روشن شدن با برق است . در صورتیکه که وسیله برقی باشد ، به آن در شبکه اکتیو می گوییم .
زیرمجموعههای تجهیزات اکتیو شبکه
سرور :
سرورها قلب شبکههای کامپیوتری هستند پردازش داده ها را بر عهده دارند. سرورها معمولاً به صورت سختافزارهای قوی طراحی میشوند تا بتوانند بار کاری سنگین شبکه را تحمل کنند. این سرور ها باید بتوانند ۳۶۵ روز سال ، بدون کوچترین وقفه و خاموشی سالیان سال کار کنند .
سوئیچ شبکه سیسکو :
معروف ترین برند در حوزه سوئیچ شبکه ، سوئیچ های سیسکو می باشند . سوئیچهای سیسکو یکی از تجهیزات کلیدی شبکه هستند که برای اتصال تجهیزات شبکه و انتقال بسته های داده بین آنها استفاده میشوند. سوئیچها میتوانند به صورت مدیریتی یا غیرمدیریتی باشند.
روتر شبکه :
روترها یا مسیر یاب های شبکه ، وظیفه مسیریابی دادهها بین شبکههای مختلف ( مثلا شبکه یک شرکت با شرکت دیگر یا یک خانه تا یک شرکت ) را بر عهده دارند. این تجهیزات معمولاً برای اتصال شبکههای داخلی به اینترنت یا سایر شبکههای داخل سازمانی استفاده میشوند و نقش مهمی در ارتباطات سازمانی دارند. روتر های شبکه باعث بزرگتر شده شبکه های محلی کوچک می شوند و عملا شبکه جهانی اینترنت مدیون ساخت روتر ها می باشد .

مقایسه تجهیزات اکتیو و پسیو شبکه :
یکی از سوالات متداول و پرتکرار کاربران این است که چرا به این تجهیزات اکتیو و پسیو گفته میشود؟ پاسخ ساده است:
تجهیزات اکتیو شبکه چیست؟
همانطور که بیان شد ، به تجهیزاتی اطلاق میشود که به برق نیاز دارند و در فرآیند انتقال و پردازش دادها نقش فعالی دارند. این تجهیزات قادرند دادهها را پردازش، تقویت یا مسیریابی کنند. مثال: سوئیچ، روتر و سرور.
تجهیزات پسیو شبکه چیست؟
تجهیزات پسیو شبکه ، تجهیزاتی هستند که بدون نیاز به برق، دادهها را از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل میکنند. این تجهیزات هیچگونه پردازشی روی دادهها انجام نمیدهند و صرفا وظیفه ایجاد و نگهداری از زیر ساخت ها را عهده دارد هستند . مثال: کابل های شبکه، پچ پنل ها و انواع رک.
چرا به هر دو نوع تجهیزات شبکه نیاز داریم؟برای داشتن یک شبکه پایدار و کارآمد، به هر دو نوع تجهیزات اکتیو و پسیو شبکه نیاز داریم. تجهیزات پسیو زیربنای ارتباطات را فراهم میکنند، در حالی که تجهیزات اکتیو مدیریت را به شبکه اضافه میکنند. به عبارت دیگر، تجهیزات پسیو مثل ستون فقرات یک انسان هستند و تجهیزات اکتیو مثل مغز انسان عمل میکنند.
اهمیت کیفیت تجهیزات شبکه :
انتخاب تجهیزات شبکه با کیفیت یکی از مهمترین تصمیماتی است که میتواند تأثیر مستقیم بر عملکرد شبکه شما داشته باشند. در صورتی که تجهیزات خریداری شده بیکیفیت باشند، قطعیهای شبکه به شدت افزایش مییابد و این موضوع میتواند مشکلات جدی برای کسبوکار شما ایجاد کند. این مسئله به خصوص در کسبوکارهای بسیار حساس مالی مانند بانکها، بازارهای مالی، بورس و فعالیتهای ترید ارز دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا میکند. در این صنایع، حتی یک قطعی کوتاه مدت شبکه میتواند منجر به ضررهای مالی جبران ناپذیری گردد . بنابراین، سرمایهگذاری در تجهیزات با کیفیت بالا نه تنها از مشکلات احتمالی جلوگیری میکند، بلکه امنیت و پایداری شبکه را نیز گارانتی میکند ، بنابرین هر گونه هزینه کرد در این راستا ، عملا نوعی سرمایه گذاری محسوب میشود .
خرید تجهیزات شبکه :
خرید تجهیزات شبکه اولین و یکی از مراحل اصلی در راهاندازی و نگهداری یک شبکه کارآمد است. برندهای معروفی مانند Cisco، MikroTik، Ubiquiti، TP-Link و D-Link در بازار ایران و جهان شناخته شدهاند و محصولات با کیفیتی ارائه میدهند. در ایران، با وجود تحریمهای موجود ، بسیاری از این برندها همچنان یافت میشوند. نکته بسیار مهم در خرید تجهیزات، توجه به اصالت کالا و گارانتی معتبر است. گارانتی تجهیزات نه تنها اطمینان از کیفیت را تضمین میکند، بلکه در صورت بروز مشکلات، پشتیبانی لازم را فراهم میآورد. انتخاب تجهیزات مناسب و با کیفیت میتواند در بلندمدت هزینههای تعمیر و نگهداری را کاهش داده و عملکرد بهینه شبکه را تضمین کند.